Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık ortamlarda ince kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ve net gelir elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ve aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur kılar ama gücünü düşürmez aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce inceyi ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burundan hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu çok zengin açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir nefes de narin notaları siler. Güç dilde düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından önce burundan gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de detay göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en güçlü notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur hem de tat algısını azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise sedir notasını çabucak ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu sebeple sakin ve dengeli çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça tat katmanı daralır, ama güç algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer notalar defalarca yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk ismi ve not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu net taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir içim aromasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır sıcaklık de tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava veya koku çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku birikirse sonraki denemenin tadı yanlış algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı şaşar.